Economie en Toerisme

De aantrekkingskracht van Nijmegen is veelzijdig. Als winkelstad en als uitgaansstad wordt het stadscentrum steeds meer gewaardeerd. De horeca in de binnenstad groeit, zowel in het aantal horecagelegenheden als het aantal banen. De afgelopen jaren is er een duidelijke opmars van kappers, nagelstudio’s, schoonheidssalons en tweedehands kledingwinkels. De binnenstad groeit uit tot een levendige plek waar ontmoeting, ontspanning en beleving elkaar versterken, dankzij een (evenwichtige) mix van winkels, horeca en culturele voorzieningen.
Toeristisch heeft de stad een goed imago en, met uitzondering van de coronacrisis, een toenemend aantal hotelovernachtingen. Ook het aantal bezoekende cruiseschepen en passagiers herstelt naar het niveau van de jaren vóór de coronacrisis.

In de binnenstad zitten wat betreft detailhandel vooral winkels in de niet-dagelijkse sector (bijvoorbeeld mode, warenhuizen, sportartikelen) die door mensen van binnen en buiten de stad bezocht worden. In 2023 is vastgesteld dat Nijmegen-Centrum een winkelomzet kende van circa 309 miljoen euro (excl. BTW), waarvan 43,5 miljoen in de dagelijkse sector (Bron: Koopstromenonderzoek Oost-Nederland, Centrum Nijmegen, 2023). In 2009 werd de jaaromzet (dagelijks en niet dagelijks) nog geraamd op 388 miljoen euro (excl. BTW). De binnenstad heeft als aankoopplaats van goederen dus duidelijk aan belang ingeboet ten opzichte van 2009 (-80 miljoen, -20%).
Het winkelgebied Centrum Nijmegen is niettemin in 2023 in winkelomzet de belangrijkste aankoopplaats in Oost-Nederland (Bron: Koopstromenonderzoek detailhandel en horeca Oost-Nederland 2023). Op de tweede plaats staat de woonboulevard in Duiven. Daarna volgen respectievelijk de binnensteden van Enschede, Arnhem en Zwolle. Een factor van betekenis daarbij is dat Nijmegen de meeste inwoners telt van de gemeenten in Oost-Nederland en de binnenstad daaraan al veel omzet ontleent.

Landelijk neemt het aandeel van de detailhandel in binnenstedelijke winkelstraten al jaren af. Inmiddels bestaat meer dan de helft van het aantal verkooppunten in deze gebieden uit functies als horeca, dienstverlening of cultuur & ontspanning (Bron: Het veranderend winkellandschap in Nederlandse binnensteden, Colliers, 2024). Consumenten komen niet langer uitsluitend om te kopen; ze zoeken gezelligheid, inspiratie, informatie en beleving. Deze trend is ook duidelijk zichtbaar in Nijmegen.

• Het aantal winkels in de binnenstad - zowel voor dagelijkse als niet-dagelijkse artikelen - is in begin 2026 met 32% gedaald ten opzichte van het piekniveau in 2006 en 2009. Daartegenover staat een duidelijke groei in andere sectoren: het aantal verkooppunten in de categorie horeca, cultuur en ontspanning is in begin 2026 met 26% toegenomen ten opzichte van het laagste niveau in 2005.
• In de afgelopen jaren lijken deze ontwikkelingen iets te stabiliseren. In begin 2026 telt de binnenstad Nijmegen 321 verkooppunten in de sector horeca, cultuur en vermaak, steeds dichter bij het gelijkmatig dalende aantal winkels: 350. Deze ontwikkeling wijst op een structurele verschuiving in de functiemix van de binnenstad, waarin beleving en ontmoeting een steeds grotere rol spelen naast traditionele detailhandel.

Figuur: Verkooppunten in de binnenstad winkels (dagelijks en niet-dagelijks) vs. horeca, cultuur & ontspanning
Bron: Locatus (stand 1 januari van het jaar)

Werkgelegenheid van horeca groeit in de binnenstad
De groei van de horecasector draagt bij aan een levendige en veelzijdige binnenstad. Ook in de werkgelegenheid is zichtbaar dat de binnenstad zich steeds meer ontwikkelt tot een plek waar ontmoeting, ontspanning en beleving centraal staan.

• Het aantal banen in de horeca laat de tegenovergestelde beweging zien van die in de detailhandel. In dezelfde periode dat de werkgelegenheid in de binnenstedelijke detailhandel sinds 2009 met 16% krimpt, zien we het aantal banen in de horeca in dat gebied met maar liefst 26% toenemen. In 2016 (faillissementsjaar van V&D) overtreft het aantal horecabanen voor het eerst de werkgelegenheid in winkels en die trend zet daarna door. Dit markeert de opkomst van de binnenstad als 'place to be’ of ‘place to meet'. De horeca is daardoor steeds meer de onderscheidende sector in het stadscentrum.
• In 2020 en 2021 staat voor de horeca de coronacrisis centraal. De sector is ongekend hard geraakt en daarmee ook de binnenstad. Uiteindelijk zien we een verlies van bijna ruim 600 banen in de horeca in die jaren.
• Na corona wordt dat meer dan goedgemaakt met een groei 760 banen in de horeca, naar ruim 3.090 banen in 2024. De detailhandel blijft op een veel lager groeipad, ook na corona, naar bijna 2.480 banen in 2024. De horeca blijft de grootste werkgever in de binnenstad.
• Tegelijkertijd lijkt er in de werkgelegenheid een nieuw evenwicht te ontstaan tussen verschillende functies, zoals horeca, detailhandel en culturele voorzieningen. Dit sluit aan bij de ontwikkeling in het aantal verkooppunten, waarbij het aandeel winkels afneemt en functies als horeca, cultuur en ontspanning juist toenemen, zoals eerder hierboven is toegelicht.

Figuur: Aantal banen in Stadscentrum (Postcode 6511) van detailhandel en horeca
Bron: Prov. GD, Bureau Economisch Onderzoek / Provinciale WerkgelegenheidsEnquête (PWE) Gelderland / Lisa

De veranderende winkelstraat in het centrum van Nijmegen kent duidelijke winnaars en verliezers.

• De afgelopen jaren is het aantal kappers, nagelstudio’s, schoonheidssalons en tweedehands kledingwinkels toegenomen. Deze trend wordt ook landelijk bevestigd door Colliers (Bron: Het veranderend winkellandschap in Nederlandse binnensteden, 2024).
• Daarnaast groeit de vraag naar reparatiewinkels voor elektronische apparaten en tweedehandskledingzaken, wat wijst op een toenemende focus op duurzaamheid.
• In tegenstelling tot de landelijke trend, waarin het aantal fastfoodzaken sterk groeit, is in de binnenstad van Nijmegen juist een lichte daling te zien binnen dit segment in de afgelopen drie jaren, met weer een lichte stijging in 2025/2026.

Figuur: Groeiende branches in aantallen (2004-2026)
Bron: Locatus (stand 1 januari van het jaar)

Vooral kledingwinkels verdwijnen in hoog tempo uit de Nederlandse winkelstraten. Ook in de binnenstad van Nijmegen is het aantal kledingwinkels de afgelopen jaren flink afgenomen. Tussen de piek in 2012 en 2026 daalde het aantal kledingwinkels (mode & luxe) met maar liefst 94. Deze afname hangt deels samen met de sterke groei van online winkelen. Toch blijft de fysieke winkel, ondanks de opmars van e-commerce, een belangrijke rol spelen in het winkellandschap, onder meer vanwege de behoefte aan beleving, service en direct contact met producten.
Uit onderzoek van DPG Media blijkt dat de meerderheid van de Nederlanders nog steeds hun aankopen fysiek in de winkel doet, ongeacht hun leeftijd (Bron: Consument winkelt nog steeds liever fysiek dan online, DPG media, 2025). De consumenten geven de voorkeur aan fysieke winkels vanwege de mogelijkheid om producten te ervaren, direct advies te krijgen en het plezier dat winkelen met zich meebrengt. Deze bevindingen benadrukken het belang van een aantrekkelijke en diverse binnenstad die inspeelt op de behoefte aan beleving en persoonlijke interactie.​
Een gevarieerde combinatie van horeca, culturele en recreatieve voorzieningen, bibliotheken, sportscholen, woningen en kantoren is essentieel om stadscentra aantrekkelijk en levendig te houden.

Op basis van recente gegevens (begin 2026) is de leegstand van winkelpanden in Nederland in 2025 opnieuw licht gestegen, ondanks een groei in omzet en bezoekersaantallen. De leegstand steeg van 6,7% aan het begin van 2025 naar 7,0% aan het begin van 2026, daarmee is de stijging in 2025 wel minder dan in 2024 toen de leegstand steeg van 6,2% naar 6,7%. Het aantal fysieke winkelpanden in Nederland is in 2025 gedaald tot onder de 80.000, het laagste punt in twintig jaar. Vooral op grootschalige concentraties, zoals meubelboulevards, is een sterke stijging van de leegstand waargenomen (Bron: Nederlandse winkelleegstand is in 2025 gestegen ondanks het positieve sentiment, Locatus, 2026).
Locatus geeft aan dat de leegstand in de vijftien grootste stadscentra van Nederland in 2025 licht is gedaald, zonder te specificeren om welke stadscentra het gaat. Op basis van de cijfers lijkt de Nijmeegse binnenstad tot deze groep te behoren. De leegstand van verkooppunten daalde hier van 9,0% begin 2025 naar 8,6% begin 2026. Ook het leegstaande winkelvloeroppervlak nam af, van 6,6% naar 6,3% in dezelfde periode. De meest recente cijfers wijzen echter op een positieve ontwikkeling, waarmee de Nijmeegse binnenstad zich gunstig lijkt te onderscheiden binnen de landelijke context.
Daarnaast ligt de leegstand in Nijmegen onder het gemiddelde van de benchmarksteden. Begin 2026 bedraagt dit gemiddelde 8,9% voor verkooppunten en 8,0% voor winkelvloeroppervlak.

Verder is op te merken dat vóór 2020 het leegstandspercentage voor de verkooppunten in de binnenstad van Nijmegen lager was dan dat voor het winkelvloeroppervlakte. Dit wijst erop dat vooral grotere panden leegstonden, terwijl het aantal lege winkels relatief beperkt bleef. Na 2020 keert de verhouding om: het percentage leegstaande verkooppunten ligt hoger dan dat voor het winkelvloeroppervlakte. Dit duidt erop dat vooral kleinere winkels leeg kwamen te staan, terwijl grotere winkelruimtes beter bezet bleven of sneller hergebruikt werden, bijvoorbeeld door opsplitsing in kleinere units of transformatie naar andere functies. Deze conclusie wordt ondersteund door gegevens uit de Evaluatie van de Leegstandwet (2024). Uit dit rapport blijkt dat de administratieve leegstand op basis van het aantal objecten voor zowel winkels als kantoren aanzienlijk hoger is dan de leegstand gemeten in vierkante meters. Dit impliceert dat vooral kleinere winkelpanden leegstaan (Bron: Evaluatie van de Leegstandwet, 2024).

Maar het feit dat de leegstand toch relatief laag is gebleven, geeft aan dat de binnenstad zich snel aanpast en dat het ook een interessante locatie is voor andere functies, zoals wonen, horeca en persoonlijke verzorging.

Figuur: Leegstand binnenstad; percentage in verkooppunten en winkelvloeroppervlak (WVO)
Bron: Locatus (stand van het jaar)

Door de coronatijd laten de cijfers de laatste jaren begrijpelijkerwijs een zeer sterk wisselend beeld zien als het gaat om bezoekersaantallen aan het winkelgebied Centrum Nijmegen. Summiere steekproeftellingen op straat van Locatus tijdens winkeltijden laten een bescheiden herstel zien in 2022. Nijmegen staat daarmee op de 14^e plaats van de gemeten winkelgebieden in Nederland. In 2024 (telling op 5 oktober) is de score - net als in veel andere binnensteden - veel gunstiger. Centrum Nijmegen scoort in die meting met 272.000 weekbezoek op de achtste plaats van de 164 getelde winkelgebieden.
Hoewel de aantallen van Locatus zijn gebaseerd op globale schattingen en steekproefsgewijze straatmetingen, lijkt de stijging van het aantal passanten in de Nijmeegse winkelstraten in lijn te zijn met landelijke trends. Deze ontwikkeling wordt bevestigd door de Nationale Shopping Index van RMC, waarin een toename van 6% in het aantal passanten is gemeten in winkelstraten ten opzichte van het eerste kwartaal van 2024 (Bron: Passantenaantallen stijgen in Q1 2025, RMC). RMC verzamelt deze gegevens met volledig GDPR-proof telsensoren die anonieme wifi-signalen detecteren van voorbijgangers met een ingeschakeld mobiel apparaat.

Figuur: Raming bezoekers aantal per week op basis van steekproef-tellingen op een herfst-zaterdag
Bron: Locatus

De resultaten van de Stadscentrummonitor 2025 laten zien dat bezoekers de Nijmeegse binnenstad opnieuw waarderen met een 7,7. Dat is gelijk aan 2022 en past in de stijgende lijn die al jaren zichtbaar is.

De meeste aspecten worden ruim voldoende tot goed beoordeeld. Bezoekers zijn vooral positief over het horeca-aanbod (8,1) en de bereikbaarheid per fiets (8,1). Ook  de bereikbaarheid OV (7,8), de sfeer/gezelligheid (7,8), het evenementenaanbod (7,8) en het cultureel aanbod (7,7) worden sterk gewaardeerd.
De cijfers laten zien dat de binnenstad voor veel mensen een aantrekkelijke plek blijft om te winkelen, te werken en elkaar te ontmoeten.

Ten opzichte van de vorige meting in 2022 zijn de waarderingen voor de meeste aspecten gestegen of gelijk gebleven.

• De hoogst beoordeelde aspecten zijn het horeca-aanbod en de bereikbaarheid per fiets, beide met een score van 8,1.
• Een grotere stijging zien we bij de waardering voor de mogelijkheid om de fiets te parkeren, met een score van 7,5 in 2025 (tegenover 7,2 in 2022). Ook de waardering voor het groen in de binnenstad is gestegen naar 6,6 (tegenover 6,3 in 2022). Nog nooit eerder, sinds we in 2006 begonnen met het meten van dit aspect, heeft het groen zo hoog gescoord.
• De waardering voor het parkeertarief is gedaald naar 5,3 (in 2022 was dit 5,6). De lichte dalingen zitten vooral bij de waardering voor de bereikbaarheid met de auto (6,8 in 2025 tegenover 6,9 in 2022) en de diversiteit aan winkels (7,3 in 2025 tegenover 7,4 in 2022).

algemene waardering (ontwikkelingslijn is vanaf 1996)

waardering over het aanbod (ontwikkelingslijn is vanaf 1996)

waardering over leefbaarheid (ontwikkelingslijn is vanaf 1996)

waardering over bereikbaarheid (ontwikkelingslijn is vanaf 1996)

Figuur: Waarderingen van bezoekers in de Nijmeegse binnenstad (ontwikkelingslijn is vanaf 1996)
Bron: Stadscentrummonitor 1996-2025, O&S

Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) steeg het aandeel van toerisme in de Nederlandse economie licht van 3,9% in 2023 naar 4,0% in 2024. De toegevoegde waarde nam toe in alle bedrijfstakken binnen het toerisme. Met name de horeca en de bedrijfstakken luchtvaart, reisbureaus en reisbemiddeling kenden in 2024 een sterke groei. In totaal besteedden Nederlandse en buitenlandse toeristen in 2024 circa 111,2 miljard euro in Nederland. De werkgelegenheid in de toeristische sector lag in 2024 hoger dan in 2023, maar was nog niet terug op het niveau van 2019 (Bron: CBS, Toeristische bestedingen stijgen tot ruim 111 miljard euro in 2024, 2025).

In Nijmegen herstelde de werkgelegenheid in de toeristische sector sneller dan gemiddeld in Nederland. Het aantal banen in deze sector ligt daar sinds 2023 al hoger dan in 2019.

Groei van banen in toerisme en recreatie na de coronacrisis
Toerisme en recreatie spelen een belangrijke rol in de economie van Nijmegen.

• De sector werd echter hard getroffen door de coronacrisis, wat in 2020 en 2021 leidde tot een aanzienlijke daling van het aantal banen.
• Sindsdien heeft de werkgelegenheid zich sterk hersteld. In 2022 steeg het aantal banen in deze sector naar 6.880, en in 2023 groeide dit verder naar 7.490. Hiermee werd zelfs het niveau van 2019 – vóór de pandemie – overtroffen. Dit herstel onderstreept de veerkracht van de toerisme- en recreatiesector en haar cruciale rol in de lokale economie.
• Met circa 7.490 banen in 2023 vertegenwoordigde de sector toerisme en recreatie ongeveer 7% van de totale werkgelegenheid in Nijmegen, waarmee het een van de grotere werkgevers in de binnenstad is. Het merendeel van deze banen bevindt zich in de horeca.
• Bovendien ligt het aandeel banen in recreatie en toerisme in Nijmegen boven het gemiddelde van de provincie Gelderland.

Figuur: Aantal banen in Recreatie en Toerisme
Bron: Prov. GD, Bureau Economisch Onderzoek /Provinciale WerkgelegenheidsEnquête (PWE) Gelderland / Lisa

Aantal hotelovernachtingen herstelt bijna tot het pré-cononaniveau
Het aantal hotelovernachtingen in Nijmegen geeft een goed beeld van de interesse in de stad bij toeristische en zakelijke bezoekers.  We zien vanaf 2016 een flinke groei, gevolgd door een sterke terugval in de coronajaren. De vraag herstelt zich in 2022: het aantal overnachtingen neemt weer verder toe tot 261.000; dat is 87% van het aantal van voor de coronaperiode. De cijfers voor 2023 en 2024 wijzen op een verder herstel, met ruim 291.000 hotelovernachtingen in 2023 en 301.000 in 2024. Daarmee ligt het aantal overnachtingen opnieuw dicht bij het pre-coronaniveau van 303.000 overnachtingen in 2018.

Figuur: Hotelovernachtingen Nijmegen 1999-2024
Bron: registratie bureau belastingen

Hotelcapaciteit
Lange tijd bleef de hotelcapaciteit in Nijmegen achter bij de groei in hotelovernachtingen. Gerelateerd aan het bevolkingsaantal van de steden, zakte Nijmegen gestaag van de 17e plaats in 1999 naar de 22e plaats in 2014 van de 25 grootste gemeenten in hotelbeddenaanbod per hoofd van de bevolking. Ondanks een flinke uitbreiding van de capaciteit met 550 bedden tussen 2014 en 2019, bleef Nijmegen in 2019 steken op de 22e plaats van de 25 grootste gemeenten. Anders gezegd heeft de stad ondanks de capaciteitsuitbreiding haar eerdere positie niet vast weten te houden. Doordat het CBS al geruime tijd geen cijfers op gemeentelijk niveau aanlevert (met uitzondering van Amsterdam), is het helaas niet mogelijk een actueel vergelijkend beeld van Nijmegen ten opzichte van andere steden te geven.

Figuur: Hotelcapaciteit Nijmegen per hoofd van de bevolking, positie in de 25 grootste gemeenten, 1999-2019. Bron: bedrijfschap horeca/HorecaDNA.

Mensen, die Nijmegen willen bezoeken, kunnen inmiddels op 18 adressen terecht voor een hotelovernachting, van eenvoudig tot zeer luxueus. Op boekingssites worden daarnaast ook tientallen B&B’s en bijna 200 airbnb’s in Nijmegen gepresenteerd. Het aanbod aan hotelkamers neemt verder toe. Eind 2024 opende the Rebyl haar deuren (met bijna 100 kamers) en nieuwe initiatieven staan gepland.

Aantal bezoekende cruiseschepen en -passagiers herstelt richting het aantal in 2017
De cruisevaart heeft in 2013 te lijden gehad onder de beperkte afmeermogelijkheden door de werkzaamheden aan de damwand van de Waalkade. Daardoor halveerden de gangbare cijfers over bezoekende schepen en passagiers. Na het gereedkomen van de nieuwe damwand, zien we dat het bezoek flink stijgt.

• In 2018 (ruim 90.000 passagiers en 760 schepen) meerden extra veel schepen af door de lage waterstanden stroomopwaarts.
• In 2019 was dat weer genormaliseerd en deed het aantal schepen en passagiers een klein stapje terug.
• In 2020 tekenen zich vanaf maart twee rampjaren af voor de cruisevaart. Door allerlei beperkingen in het internationale reisverkeer en het toerisme zakt het aantal aangekomen schepen en passagiers in 2020 met rond de 80%.
• In 2021 herstelt de situatie een klein beetje, maar met 65% minder passagiers dan vóór corona blijft het beeld erg slecht.
• In 2022 kon Nijmegen weer 601 schepen verwelkomen met circa 70.000 passagiers, dichtbij het pré-coronaniveau. Het vertrouwen in de sector is weer terug. In 2023 stijgt het aantal schepen licht, bij een gelijk aantal passagiers.  
• Voor Nijmegen ziet 2024 er anders uit dan voorgaande jaren: 1.143 cruiseschepen bezochten de stad, met in totaal 165.735 passagiers aan boord. Door de renovatie van de kade in Arnhem (waar normaal gesproken jaarlijks zo’n 650 cruiseschepen aanmeren) weken in 2024 en 2025 veel schepen uit naar Nijmegen. Ook in 2025 blijft de kade in Arnhem gesloten voor cruiseschepen, waardoor de situatie voor Nijmegen vergelijkbaar is met die van 2024: circa 1.183 cruiseschepen met ongeveer 171.535 passagiers aan boord.
• Vanaf 2026 gaat de kade in Arnhem weer openen voor cruiseschepen, waardoor naar verwachting de situatie voor Nijmegen weer gaat normaliseren.

Figuur: Bezoekende cruiseschepen en -passagiers
Bron: Havendienst Nijmegen

Waarderingen over Nijmegen is toegenomen
De waardering voor Nijmegen, door niet-Nijmegenaren, is in 2022 ten opzichte van 2015 en 2017 toegenomen. Zowel ‘een weekendje Nijmegen’ als ‘Nijmegen in het algemeen’ krijgen een wat hoger rapportcijfer dan voorheen (weekendje Nijmegen: rapportcijfer gestegen van 6,5 in 2015 naar 6,7 in 2017 en 6,8 in 2022; Nijmegen in het algemeen: rapportcijfer gestegen van 6,8 in 2015 naar 7,0 in 2017 en 7,1 in 2022). Nederlanders, die Nijmegen in de voorgaande periode bezocht hebben, geven hogere rapportcijfers.
Net als bij de vorige metingen zijn winkelen en bezoek aan bekenden de meest genoemde bezoekredenen. Vaker dan bij de voorgaande metingen zijn horecabezoek, het bekijken van de binnenstad en wandelen en fietsen in de omgeving van Nijmegen als bezoekredenen genoemd. Ook het bezoeken van een (culturele) voorstelling is wat meer dan voorheen als bezoekreden genoemd, maar niet door veel mensen. Veel bezoekers, die in de afgelopen periode gebruikgemaakt hebben van een bepaald aanbod in Nijmegen, oordelen positief over dat aanbod. Dat geldt het sterkst voor het wandelen en fietsen in de omgeving van Nijmegen, het ervaren van de geschiedenis en het recreëren rond de Waal.
Aan de Nederlanders, die het afgelopen jaar niet in Nijmegen kwamen, maar wel belangstelling hebben om de stad te bezoeken, is gevraagd naar de mogelijke redenen om Nijmegen te gaan bezoeken. Hierbij worden vaker toeristische bezoekredenen genoemd dan bij de mensen die daadwerkelijk Nijmegen hebben bezocht (bekijken van de binnenstad en ervaren van de geschiedenis). Meer dan bij de voorgaande metingen zijn wandelen en fietsen in de omgeving rond Nijmegen en horecabezoek genoemd.