Duurzaamheid

In het streven naar een veilig, gezond en schoon leefmilieu zien we samenvattend:

• Geluid en luchtkwaliteit spelen een rol in de kwaliteit van het leefmilieu en kunnen tot hinder en gezondheidsklachten leiden.
• Nijmegenaren ervaren in de woonomgeving vooral geluidsoverlast van verkeer, buren of buurtgenoten, bromfietsen/motoren en van groepen jongeren.
• Stankoverlast komt minder naar voren, deze is er vooral van gft-containers/afvalbakken, houtkachels, riolering en huisdieren.
• Een deel van de Nijmegenaren maakt zich zorgen over de eigen gezondheid vanwege de luchtkwaliteit in Nijmegen.
• Het aantal milieubelastende bedrijven binnen onze gemeente neemt gestaag af.

Geluidsoverlast in Nijmegen?
Jazeker, een aanmerkelijke groep huishoudens heeft te maken met geluidsoverlast in de eigen woonomgeving:

• In 2025 ervaart 15% van de Nijmeegse huishoudens deze hinder vaak en 45% op bepaalde momenten.
• Meest genoemde oorzaken zijn wegverkeer, van buren of buurtgenoten, van bromfietsen, scooters of motoren en van groepen jongeren die op straat rondhangen.
• Wijken waar relatief veel huishoudens geluidsoverlast ervaren zijn Stadscentrum, Benedenstad, Zwanenveld en ’t Acker.

Figuur: Percentage huishoudens dat vaak geluidsoverlast ervaart in eigen buurt. Bron: gemeente Nijmegen, Burgerpeiling.

Belangrijkste oorzaken van geluidsoverlast?
De meest genoemde bronnen van geluidoverlast in Nijmegen:

1. wegverkeer (6,5% van alle Nijmeegse huishoudens ervaart hiervan vaak geluidhinder);
2. buren of buurtgenoten (6% vaak geluidhinder);
3. bromfietsen of motoren (6% vaak geluidhinder);
4. groepen jongeren op straat (4% vaak geluidhinder);
5. evenementen of feesten (3,5% vaak geluidhinder).

Minder genoemde bronnen van veelvuldige geluidhinder zijn horeca(bezoekers) en blaffende honden.

Veel herrie in de binnenstad?
Nijmegen Centrum valt inderdaad op:

• Hier geeft ruim een derde van de huishoudens (36% in 2025) aan vaak geluidsoverlast vanuit de buurt te ervaren, en daarnaast een grotere groep op bepaalde momenten (39%).
• Deze geluidsoverlast kent vele oorzaken: horeca(bezoekers), evenementen en feesten, groepen jongeren die op straat rondhangen, wegverkeer, brommers of motoren en/of buren of buurtgenoten.

Neemt geluidsoverlast toe?

• Het aandeel huishoudens dat vaak geluidoverlast ervaart blijft stabiel over de jaren heen (rond de 15% van de huishoudens ondervindt vaak geluidoverlast), met een lichte piek in de coronaperiode. Ook het percentage dat af en toe deze overlast ervaart blijft door de jaren heen gelijk, zo rond de 45%.
• In de afgelopen coronaperiode bleek uit politiegegevens dat het aantal overlastmeldingen over zowel geluidsoverlast als burengerucht duidelijk was toegenomen. Het effect dat huishoudens gedurende de coronacrisis meer geluidsoverlast van elkaar ervoeren is voorbij.
• In het stadsdeel Lindenholt is het aandeel huishoudens dat vaak geluidoverlast ervaart gestaag aan het toenemen. De overlast wordt volgens bewoners de laatste jaren vooral veroorzaakt door bromfietsen/motoren, buren of buurtgenoten, wegverkeer, groepen jongeren op straat en blaffende honden.

In Nijmegen voldoet de luchtkwaliteit aan wettelijke normen. Impact van schadelijke stoffen is er vooral rond de grotere stadswegen. Recente advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) worden volgens de milieuatlas op bepaalde plekken  wel overschreden.

Is de lucht in Nijmegen schoon?
De luchtkwaliteit in Nijmegen hangt samen met achtergrondconcentraties van schadelijke stoffen door stedelijke en industriële uitstoot en buitenlandse bronnen, en met lokale emissies door bijvoorbeeld wegverkeer of huishoudens.

• Cijfers over fijnstof, stikstofdioxide en roet zijn te vinden in gemeentelijke milieuatlaskaarten  (https://kaart.nijmegen.nl/?@Milieu). Er zijn twee meetpunten in onze stad uit het landelijk Meetnet Luchtkwaliteit (luchtmeetnet.nl). Op nijmegen.nl/westenweurt delen de gemeente Nijmegen en de gemeente Beuningen informatie over de lokale luchtkwaliteit (waaronder meetresultaten).
• Het RIVM maakt samen met andere overheden de luchtkwaliteit in Nederland inzichtelijk. Via atlasleefomgeving.nl zijn kaarten over Nijmegen te raadplegen: roetconcentratie, fijnstof (dat de kans op kanker en longziekten vergroot), stikstofdioxide (dat onder meer de kans op astma vergroot) en de actuele luchtkwaliteitsindex die onze luchtkwaliteit beoordeelt.
• Door de toename van schonere brandstofmotoren en elektrische auto’s is de uitstoot van fijnstof en stikstofdioxiden in Nederland teruggedrongen. Huishoudens stoten de meeste fijnstof uit, vooral door het stoken van hout in kachels en open haarden (bron: CBS en RIVM Emissieregistratie 2025).

Is er geurhinder?
Dit is het meest actuele beeld:

• Van de Nijmeegse huishoudens heeft in 2025 ruim 25% thuis te maken met hinder van stank of vieze lucht in de buurt.
• Net als in eerdere jaren speelt dit vooral op bepaalde momenten (in 19% van de huishoudens) en voor een kleinere groep heel regelmatig (5% vaak stankoverlast in 2025).
• Meest genoemde oorzaken van stankoverlast zijn gft-containers of afvalbakken, houtkachels, riolering en huisdieren.
• Stadsdelen waar naar verhouding meer huishoudens met stankhinder wonen zijn Nijmegen-Centrum en Lindenholt.

Figuur: Percentage huishoudens in gemeente Nijmegen dat vaak stankoverlast ervaart in eigen buurt. Bron: Gemeente Nijmegen, Burgerpeiling

Wat stinkt er?
Hinderbronnen van stank of vieze lucht in de buurt zijn in 2025 binnen onze gemeente vooral:

1. Gft-containers of afvalbakken (8% van alle Nijmeegse huishoudens ervaart hiervan soms hinder, 2% ervaart hiervan vaak hinder);
2. houtkachels, open haarden (4% soms stankhinder, 1% vaak);
3. riolering (4% soms stankhinder, 1% vaak).
4. huisdieren (4% soms stankhinder, 1% vaak).
5. BBQ of open vuur  (3% soms stankhinder, 1% vaak).

In mindere mate genoemde stankbronnen zijn wegverkeer, industrie en bedrijven, sigaretten-rokende buren (inclusief wiet) en bepaalde bedrijven in de omgeving (veelal horeca of agrarisch).

Waar stinkt het?
In vergelijking met andere stadsdelen springen eruit:

• Nijmegen-Centrum waar 13% van de huishoudens vaak stankoverlast ervaart, en 35% soms. Vooral van Gft-containers en/of afvalzakken, riolering, (wiet)rokende mensen, wildplassen, ontlasting van dakloze mensen, scheepvaart op de waal en hondenpoep of -plas.
• Lindenholt: 8% vaak stankoverlast, 21% soms stankoverlast. Overlastbronnen zijn vooral (wiet)rokende buren, waterpartijen in de zomer, houtkachels of open haarden, Gft-containers, afvalzakken, bedrijven, hondenpoep en BBQ of open vuur.

Houding ten aanzien van luchtkwaliteit
In Nijmegen is er bij ongeveer de helft van de inwoners het besef dat de luchtkwaliteit van mindere kwaliteit is dan die in de omgeving van de stad. Een kleine 40% maakt zich desgevraagd zorgen over eigen gezondheid vanwege luchtkwaliteit.

Figuur: Houding luchtkwaliteit (stellingen). Bron: Gemeente Nijmegen, peilingen Stadspanel.

Menselijke activiteiten leggen een bepaalde milieudruk op lucht, water en bodem, en hebben gevolgen voor natuur en gezondheid.  Als we kijken naar Nijmeegse bedrijven dan valt op:

• Het aantal milieubelastende bedrijven (vergunningsplichtig binnen de Wet Milieubeheer) is het afgelopen decennium afgenomen  van 87 in 2011 naar 36 in 2024.
• Deze bedrijven kunnen gevaar, schade of hinder veroorzaken waardoor voorschriften nodig zijn.

Figuur: Aantal bedrijven onder de Wet Milieubeheer en risicobedrijven in gemeente Nijmegen. Bron: gemeente Nijmegen en ODRN.

Ook de externe veiligheid is belangrijk voor de leefomgeving. Denk aan risico’s van gevaarlijke stoffen:

• Naar opgave van de ODRN zijn er in 2024 40 risicobedrijven gelegen binnen onze gemeentegrenzen.
• Het gaat bijvoorbeeld om opslag gevaarlijke stoffen, ammoniak-koelinstallaties, LPG-tankstations of verkooppunten van consumentenvuurwerk. Vanwege een verbod op consumentenvuurwerk in 2020 en 2021 zijn er geen verkooppunten in Nijmegen geregistreerd in deze jaren.
• Sinds 2019 is door gebruik van andere brongegevens en extra informatieverzameling een hoger aantal risicobedrijven geregistreerd.