Welzijn en Zorg

Dit onderdeel gaat over het gebruik van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo); het aantal cliënten en ondersteuningsvormen, ontwikkeling daarin, kenmerken van de cliëntgroep(en) en oordeel over de hulp. Wmo Beschermd Wonen - dat regionaal wordt georganiseerd - wordt afzonderlijk besproken van de andere vormen van Wmo.

In 2025 hadden 12.010 Nijmegenaren een (of meer) indicatie(s) voor zorg uit de Wmo (excl. Beschermd Wonen), zo'n 7,5% van de meerderjarige bevolking. Het gaat hierbij om zorg via zogenaamde maatwerkvoorzieningen, waarbij inwoners zorg krijgen van zorgaanbieders, wat vanuit de Wmo wordt bekostigd. Daarnaast kan sinds 2022 rechtstreeks zorg worden verleend door de buurtteams volwassenen. De teams nemen daarmee (een deel van) de cliënten met maatwerkvoorzieningen uit de groep Wmo ondersteuning over.

Onderstaande figuur laat zien hoe de cliëntgroep Wmo (excl. Beschermd Wonen) en buurtteams  zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. De figuur laat zien dat sinds het voorjaar van 2023 meer cliënten bij de buurtteams zitten dan in Wmo ondersteuning. Gedurende 2025 lag het tempo van de verschuiving van Wmo ondersteuning naar de buurtteams lager dan voor 2025. Over het gehele jaar waren er in 2025 zo'n 50 cliënten met Wmo ondersteuning minder dan in 2024. Het totaal aantal cliënten met een maatwerkvoorziening (excl. Beschermd Wonen) lag in 2025 hoger dan in 2024 (+180). De groei was afkomstig van cliënten huishoudelijke hulp (+140) en vervoer (+200). Veel cliënten krijgen meerdere soorten ondersteuning, waarmee de nodige overlap zit tussen cliëntgroepen. Meer hierover leest u in het hoofdstuk 'stapeling voorzieningengebruik'.

Figuur: Unieke cliënten Wmo (excl. beschermd wonen) en buurtteam Volwassenen, totaal en naar zorgsoort: 2023-2025
Bron: Registratie gemeente Nijmegen en registratie Buurtteams Volwassenen

De cliëntgroep met hulpmiddelen is het grootst (6.940 cliënten in 2025). Deze groep bestaat in meerderheid uit cliënten met een vervoersvoorziening (6.100 cliënten in 2025), gevolgd door woonvoorzieningen (1.880 cliënten in 2025) en rolstoelen (1.410 cliënten in 2025). In omvang wordt de cliëntgroep hulpmiddelen gevolgd door cliënten huishoudelijke hulp (6.050 cliënten in 2025), cliënten bij het buurtteam (3650 cliënten in 2025) en cliënten met ondersteuning via maatwerk (2.220 cliënten in 2025). De kleinste groep vormen de cliënten met verblijf (530 cliënten in 2025). Het verblijf in deze groep is (anders dan bij beschermd wonen) gericht op de korte termijn.

Vergelijking van Nijmegen met andere verstedelijkte gemeenten met een vergelijkbare bevolkingssamenstelling in de Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein (eerste halfjaar 2025), laat zien dat in Nijmegen wat meer gebruik wordt gemaakt van huishoudelijke hulp en wat minder van hulpmiddelen. Voor ondersteuning (begeleiding en dagbesteding) is in Nijmegen voor een groot deel belegd bij de buurtteams volwassenen, waarbij geen gebruik wordt gemaakt van een maatwerkvoorziening. Daarom is op dit terrein geen goede vergelijking te maken met andere steden. Dit geldt daarmee ook voor het totale gebruik van Wmo.

Onderstaand overzicht laat voor cliënten met een maatwerkvoorziening voor hulpmiddelen (vervoersvoorzieningen/woonvoorzieningen/rolstoelen), huishoudelijke hulp en begeleiding/Wmo verblijf zien hoe de groepen (in 2025) zijn opgebouwd qua geslacht en leeftijd. De cliëntgroepen hulpmiddelen en huishoudelijke hulp hebben veel raakvlakken; in meerderheid vrouw, met twee derde tot drie kwart ouder dan 65 jaar. De cliëntgroep begeleiding/Wmo verblijf ziet er anders uit; ongeveer even veel mannen als vrouwen en in meerderheid jonger dan 64 (85%). De kenmerken van de cliëntgroepen is over de jaren stabiel.

Figuur: Geslacht en leeftijd naar soort Wmo-hulp, 2025
Bron: Registratie gemeente Nijmegen

Onderstaande figuur toont de spreiding van cliënten Wmo maatwerk en buurtteams Volwassenen over de 10 gebieden in de stad waar een buurtteam opereert (alle stadsdelen en de wijk Hatert). Absoluut gezien wonen de meeste cliënten in Dukenburg (ongeveer 2.110), gevolgd door Nijmegen-Oost (1.970). In percentueel opzicht - als aandeel van de bevolking van 18 jaar en ouder - wonen in Hatert (13%) en Dukenburg (11%) veel Wmo-cliënten, terwijl dat voor Nijmegen-Oost niet het geval is (6%). In het Centrum en Nijmegen-Noord zijn de cliëntaantallen zowel absoluut (resp. 480 en 820) als relatief het laagst (beide 4%).

Figuur: Cliënten Wmo maatwerkvoorzieningen en buurtteams per buurtteamgebied in 2025; absoluut en als % van bevolking 18+
Bron: Registratie gemeente Nijmegen en registratie buurtteams volwassenen

Beschermd Wonen bestaat uit drie soorten zorg: Beschermd Wonen, Trainingshuis en Beschermd Thuis. Trainingshuis is actief sinds 2025, Beschermd Thuis sinds 2020. Hierbij wonen (en huren) inwoners zelfstandig (Beschermd Thuis) of  in een gedeelde woning (Trainingshuis) met de benodigde begeleiding, toezicht en 24/7 beschikbaarheid van zorg. Nijmegen heeft voor beschermd wonen een regiofunctie, wat betekent dat Nijmegen het beschermd wonen ook verzorgt voor cliënten uit de regio (Rijk van Nijmegen, en regio Rivierenland: Tiel, Culemborg, Neder-Betuwe, West Maas en Waal, Buren, West Betuwe).

In 2025 woonden 960 cliënten in een beschermde woonvorm of maakten gebruik van Trainingshuis of Beschermd Thuis, in 2024 ging het om 850 cliënten. Daarmee is het cliëntaantal sinds 2024 groeiende; tussen 2021 en 2023 ging het jaarlijks om 730 tot 790 cliënten. Deze toename komt door een veelvoud aan redenen; een toename van (complexe) zorgvragen, stagnatie van uitstroom door krapte op de woningmarkt en een verminderen van de wachtlijst door het afsluiten van meer maatwerkovereenkomsten en vanaf 2025 door meer gecontracteerd zorgaanbod. Deze aantallen zijn op basis van de gedeclareerde zorg via Zorg in Natura. Er zijn ook inwoners die via Pgb gebruik maakten van Beschermd Thuis; 100 personen in 2025. Dit aantal neemt af, mede door het groter en gedifferentieerder gecontracteerd zorgaanbod.  Ruim 60% van de cliënten in 2025 woonde in Nijmegen, de overige cliënten woonden in de regio. Indicatiestelling voor beschermd wonen en beschermd thuis gebeurt bij de GGD.

Kenmerkend aan de cliëntgroep is dat deze in meerderheid bestaat uit mannen (61%) en personen onder de 65 jaar (98%) (zie onderstaande figuur op basis van de cliëntgroep in 2025). Een substantieel deel is jonger dan 27 (51%). Dit is het geval sinds 2021, toen sprake was van een overgang van langdurige - en daarmee waarschijnlijk oudere - cliënten naar de Wet Langdurige Zorg.

Figuur: Geslacht en leeftijd van cliënten beschermd wonen, 2025
Bron: Registratie gemeente Nijmegen

Gemeentelijk cliëntervaringsonderzoek brengt in beeld in hoeverre cliënten tevreden zijn over het organiseren van hun Wmo-ondersteuning en de kwaliteit van deze ondersteuning (zie onderstaande figuren). De eerste figuur laat zien hoe cliënten het contact beoordelen met verwijzers waarmee ze te maken kunnen krijgen. Tevredenheid varieert van 85% bij de wmo-consulenten tot 65% bij de ouderenadviseurs. Bij de toegang beschermd wonen en buurtteams jeugd en gezin valt op dat cliënten vaker geen mening geven (ondanks dat er wel contact was). Mogelijk komt dat omdat het bij deze verwijzers vaak gaat om complexere hulpvragen. Tevredenheid met de ondersteuning varieert van 85% bij hulp met het huishouden tot 57% bij maatschappelijke opvang. Over het contact met de verschillende verwijzers wordt in 2025 vergelijkbaar geoordeeld als in 2025. In 2025 is men over een aantal hulpsoorten iets minder tevreden dan in 2025. Dat geldt voor Beschermd Wonen/Beschermd Thuis, begeleiding en rolstoelen.

Figuur: Oordeel over contact met verwijzer, 2025
Bron: Gemeentelijk cliëntervaringsonderzoek 2025

Figuur: Oordeel over Wmo-ondersteuning, naar type hulp, 2025
Bron: Gemeentelijk cliëntervaringsonderzoek 2025

Een deel van de cliënten met een hulpvraag rond begeleiding krijgt rechtstreeks hulp van de buurtteams volwassenen. Meer over hoe deze inwoners oordelen over de geboden ondersteuning leest u in het hoofdstuk 'Stips, buurtteams en regieteams'.